TBDY (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği)’ne Göre Yüzeysel Temellerin Taşıma Gücü

Jeo Taşıma aşağıda belirtilen yüzeysel temellerin taşıma gücü yöntemine göre taşıma gücü hesabı yapmaktadır.

Statik ve deprem etkisini içeren yükleme durumlarının her birinde Denk.(1)'deki eşitsizlik sağlanacaktır.

\( q_o \leq q_t \) (1)

Burada q_o temel seviyesinde etkiyen düşey yük, kesme ve moment etkilerinin oluşturduğu temel taban basıncıdır; q_t ise tasarım dayanımı R_t'nin temel taşıma gücüne ilişkin karşılığıdır ve Denk.(2) ile tanımlanır.

\( q_t = \frac{q_k}{\gamma_{Rv}} \) (2)

Temel taşıma gücünün karakteristik dayanımı q_k Denk.(3) ile hesaplanacaktır:

\( q_k = c \cdot N_c \cdot s_c \cdot d_c \cdot i_c \cdot g_c \cdot b_c + q \cdot N_q \cdot s_q \cdot d_q \cdot i_q \cdot g_q \cdot b_q + 0.5 \gamma \cdot B' \cdot N_\gamma \cdot s_\gamma \cdot d_\gamma \cdot i_\gamma \cdot g_\gamma \cdot b_\gamma \) (3)

Denk.(3)’de yer alan taşıma gücü katsayıları Denk.(3.1)’de tanımlanmıştır:

\( N_c = (N_q - 1)\cot\varphi' \);  \( N_q = e^{\tan\phi' \cdot \pi} \cdot \tan^2(45 + \frac{\phi'}{2}) \) ;  \( N_\gamma = 2(N_q - 1)\cdot \tan\varphi' \) (3.1)

Denk.(3)’de boyutsuz düzeltme katsayıları olan temel şekli katsayıları s_c, s_q, s_γ; derinlik katsayıları d_c, d_q, d_γ; yükleme eğikliği katsayıları i_c, i_q, i_γ; temel zemini eğimi katsayıları g_c, g_q, g_γ ve temel taban eğimi katsayıları b_c, b_q, b_γ literatüre dayanan ve genel kabul görmüş bağıntılar kullanılarak hesaplanacaktır.

Jeo Taşıma yazılımı s, d, i ve g katsayıları için literatüre dayanan ve genel kabul görmüş bir çok yöntemi (Terzaghi, Hansen, Meyerhof, Vesic, EC2, DİN4017 gibi) kullanarak hesap yapabilmektedir. Kullanıcı ilgili katsayı için bu yöntemlerden birisini hesaplamada kullanmak için seçebilir.

Yüzeysel Temeller İçin Dayanım Katsayıları

Dayanımın Türü	Dayanımın Katsayısı Simgesi	Dayanımın Katsayısı Değeri
Temel Taşıma Gücü	\( R_V \)	1.4
Sürtünme Direnci	\( R_H \)	1.1
Pasif Direnç	\( R_P \)	1.4

 Simgeler

Φ' = Zeminin efektif kayma direnci açısı

Φ'_d = Zeminin tasarım kayma direnci açısı

θ = Statik - eşdeğer deprem katsayısına bağlı açı

N_c, N_q, N_γ = Taşıma gücü faktörleri

s_c, s_q, s_γ = Temel geometri katsayıları

b_c, b_q, b_γ = Temel taban eğimi düzeltme katsayısı

i_c, i_q, i_γ = Yük eğim faktörleri

d_c, d_q, d_γ = Derinlik katsayıları

Prof. Dr. Mehmet ORHAN, Geoteknik Mühendisliği kitabı taşıma gücü örneği (a) analizi karşılaştırması

Prof. Dr. Mehmet ORHAN, Geoteknik Mühendisliği kitabı taşıma gücü örneği (c) analizi karşılaştırması